آیا اعتیاد باعث ریزش مو می شود؟

رایج‌ترین اثرات سوءمصرف مواد مخدر مربوط به سلامت روان و جسم است. اما تاثیر اعتیاد بر چهره را نباید فراموش کرد؛ بسیاری این سوال را مطرح می‌کنند که آیا مصرف مواد مخدر می‌تواند منجر به ریزش مو شود یا خیر. پاسخ مثبت است. مصرف مواد مخدر می‌تواند در ریزش مو نقش داشته باشد، اما مکانیسم‌های پشت این موضوع پیچیده هستند و عوامل مؤثر متعددی را در بر می‌گیرند.

اعتیاد و ریزش مو

رشد مو فرآیندی پیچیده است که شامل فولیکول‌های مو می‌شود که به مواد مغذی، اکسیژن و خون‌رسانی سالم متکی هستند.

بسیاری از مواد مخدر و الکل در موهای فرد تجمع می‌یابند و برای مدت طولانی در آنجا باقی می‌مانند. آزمایش‌های مواد مخدر فولیکول مو می‌توانند سوء مصرف مواد مخدر را تا ۹۰ روز پس از مصرف تشخیص دهند. در بسیاری از موارد آزمایش اعتیاد می تواند حتی نوع ماده مخدری را که فرد در آن مدت مصرف کرده است شناسایی کنند. کوکائین، هروئین، آمفتامین، بنزو و مواد افیونی همگی در آزمایش‌های مواد مخدر فولیکول مو قابل تشخیص هستند.

از آنجا که مواد مخدر اغلب در مو تجمع می‌یابند، می‌توانند بر ساختارها و فرآیندهایی که رشد، بافت، ظاهر و ریزش مو را کنترل می‌کنند نیز تأثیر بگذارند.

ریزش موی ناشی از مواد مخدر ناشی از اثرات مخرب مواد مخدر بر فولیکول مو و اختلال در چرخه طبیعی رشد مو باشد. این می‌تواند باعث ریزش بیش از حد مو، نازک شدن تارهای مو و آسیب به کوتیکول مو (لایه محافظ اطراف مو که به آن صافی و درخشندگی می‌دهد) شود.

وقتی کسی مواد مخدر مصرف می‌کند، این سیستم‌ها می‌توانند مختل شوند و بر رشد مو تأثیر بگذارند و منجر به ریزش مو شوند. مواد مخدر می‌توانند به روش‌های مختلفی بر بدن تأثیر بگذارند، از جمله تغییر تعادل هورمونی، تأثیر بر جذب مواد مغذی و افزایش سطح استرس که همه اینها می‌توانند در ریزش مو ناشی از اعتیاد نقش داشته باشند.

چرا اعتیاد باعث ریزش مو می شود؟

رابطه بین مصرف مواد مخدر و ریزش مو، رابطه‌ای پیچیده و چندوجهی است. اگرچه همه مواد مستقیماً باعث ریزش مو نمی‌شوند، اما برخی مواد می‌توانند اثرات نامطلوبی بر فولیکول‌های مو داشته باشند و منجر به نازک شدن یا ریزش مو شوند.

حفظ سلامت پوست سر برای رشد بهینه مو ضروری است. مصرف مواد مخدر می‌تواند از طریق مکانیسم‌های مختلف، مانند کاهش گردش خون به پوست سر، که منجر به تغذیه ناکافی فولیکول‌های مو می‌شود، بر سلامت پوست سر تأثیر منفی بگذارد. علاوه بر این، برخی داروها ممکن است تعادل چربی های طبیعی روی پوست سر را مختل کنند و باعث خشکی یا چربی بیش از حد شوند که هر دو می‌توانند در ریزش مو نقش داشته باشند.

علاوه بر این، بیماری‌های پوست سر ناشی از دارو مانند درماتیت یا التهاب می‌توانند ریزش مو را بیشتر تشدید کنند. این شرایط محیطی نامطلوب برای فولیکول‌های مو ایجاد می‌کنند و مانع از توانایی آنها در تولید تارهای موی سالم و قوی می‌شوند.

مهمترین علل ریزش مو در مصرف کنندگان مواد

در ادامه برخی از رایج ترین علل ریزش مو در مصرف کنندگان مواد مخدر بیان می شود.

۱٫ کمبودهای تغذیه‌ای: بسیاری از مواد، از جمله الکل و محرک‌ها، بر نحوه جذب و پردازش مواد مغذی توسط بدن تأثیر می‌گذارند. کمبودهای تغذیه‌ای، به ویژه کمبودهای مربوط به ویتامین‌های گروه B، روی و آهن، می‌توانند مو را تضعیف کرده و منجر به ریزش مو شوند.

۲. عدم تعادل هورمونی: داروها می‌توانند در تعادل هورمونی بدن اختلال ایجاد کنند. رشد مو به تعادل ظریف هورمون‌هایی مانند استروژن و تستوسترون وابسته است و اختلال در این تعادل می‌تواند منجر به ریزش مو شود.

۳. افزایش سطح استرس: مصرف مواد مخدر می‌تواند منجر به استرس مزمن جسمی و عاطفی شود که می‌تواند فولیکول‌های مو را به فاز استراحت معروف به تلوژن افلوویوم سوق دهد. این امر منجر به ریزش موی قابل توجه چند ماه پس از شروع اولیه می‌شود.

ریزش موی مرتبط با مواد مخدر چقدر شدید است؟

از نظر رواندرمانگر متخصص ترک اعتیاد خانم نازنین روشن شدت ریزش مو ناشی از سوء مصرف مواد مخدر از فردی به فرد دیگر متفاوت است. این بستگی به نوع دارویی که مورد سوء مصرف قرار می‌گیرد، تعداد دفعات مصرف آنها و سلامت کلی فرد دارد. به طور کلی، هرچه دارو قوی‌تر باشد، احتمال ریزش مو بیشتر است.

داروهایی که به صورت داخل وریدی (مستقیماً به رگ‌ها تزریق می‌شوند) مصرف می‌شوند نیز بیشتر از داروهای خوراکی باعث ریزش مو می‌شوند.

برخی داروها، مانند مت‌آمفتامین‌ها و استروئیدهای آنابولیک، می‌توانند باعث ریزش مو به نام تلوژن افلوویوم شوند. موها قبل از موعد وارد فاز استراحت (تلوژن) می‌شوند و قبل از اینکه باید، می‌ریزند.

سایر داروها، مانند اکستازی و برخی آنتی‌بیوتیک‌ها، می‌توانند باعث ریزش مو به نام آناژن افلوویوم شوند. موها قبل از اینکه فاز رشد را تکمیل کنند، مجبور به ورود به فاز استراحت می‌شوند.

اعتیاد به چه موادی موجب ریزش مو میشود؟

• محرک‌ها (کوکائین، مت‌آمفتامین و غیره): محرک‌ها می‌توانند استرس قابل توجهی را به بدن وارد کنند و منجر به افزایش سطح کورتیزول شوند. استرس مزمن و افزایش کورتیزول به عنوان مختل‌کننده چرخه‌های رشد مو شناخته می‌شوند و به طور بالقوه منجر به شرایطی مانند تلوژن افلوویوم می‌شوند، جایی که فولیکول‌های مو وارد مرحله استراحت می‌شوند و در نهایت می‌ریزند.
• الکل: مصرف بیش از حد الکل می‌تواند منجر به کمبودهای تغذیه‌ای، از جمله کمبود ویتامین‌ها و مواد معدنی ضروری مورد نیاز برای رشد مو، مانند روی، بیوتین و آهن شود. وقتی بدن مواد مغذی مورد نیاز خود را دریافت نمی‌کند، رشد مو می‌تواند کند یا متوقف شود و موهای موجود ممکن است ضعیف و مستعد شکستگی شوند.
• مواد افیونی: مصرف طولانی مدت مواد افیونی می‌تواند منجر به عدم تعادل هورمونی شود که ممکن است چرخه طبیعی رشد مو را مختل کند. مصرف مواد افیونی همچنین می‌تواند منجر به عادات غذایی نامناسب و کاهش جذب مواد مغذی کلیدی شود که بیشتر به ریزش مو کمک می‌کند.
• حشیش: در حالی که حشیش به اندازه سایر مواد ارتباط مستقیمی با ریزش مو ندارد، گزارش شده است که مصرف مزمن آن بر سطح هورمون‌ها تأثیر می‌گذارد. برخی مطالعات نشان می‌دهد که تغییرات در تعادل هورمونی ممکن است به مرور زمان اثرات غیرمستقیمی بر سلامت مو داشته باشد.
• نیکوتین (تنباکو وسیگار)مصرف سیگار می تواند به سفید شدن زودهنگام مو، نازک شدن مو و طاسی بینجامد. نیکوتین رگ‌های خونی را تنگ می‌کند و جریان خون و در نتیجه اکسیژن و مواد مغذی را به فولیکول‌های مو کاهش می‌دهد. رادیکال‌های آزاد را افزایش می‌دهد و به سلول‌های فولیکول آسیب می‌رساند.
• ماری‌جوانا: اثرات بالقوه سیستم اندوکانابینوئید به دلیل تی اچ سی موجود در آن است. THC ممکن است بر چرخه فولیکول مو تأثیر بگذارد، و برخی مطالعات نشان می‌دهند که می‌تواند فولیکول‌ها را زودتر از موعد به فاز تلوژن (استراحت) سوق دهد.

چرا ریزش مو پس از مصرف متامفتامین شدید است؟

ریزش مو ناشی از مصرف کریستال مت معمولاً منتشر است یا کل پوست سر را به جای نواحی خاص تحت تأثیر قرار می‌دهد. موها ممکن است نازک شدن مو را تجربه کنند که در ابتدا تقریباً تکه تکه به نظر می‌رسد، اما با ادامه سوءمصرف مواد مخدر توسط فرد، عمومی می‌شود.

ریزش مو معمولاً ظرف دو تا چهار ماه پس از شروع مصرف منظم مواد مخدر رخ می‌دهد، اما در برخی موارد، می‌تواند ظرف چند هفته اتفاق بیفتد.

۱-رفتارهای خطرناک

مت‌آمفتامین یک محرک رایج است که به عنوان کاتالیزور اضطراب شناخته می‌شود. مصرف‌کنندگان معمولاً عصبی می‌شوند و عادت‌های بی‌قراری مانند کندن موهای خود را در صورت مصرف مداوم پیدا می‌کنند.

۲-ریزش مو ناشی از استرس روانی اعتیاد

یکی از راه‌هایی که مت‌آمفتامین باعث ریزش مو می‌شود، افزایش استرس روانی است. در مطالعه‌ای از سال ۲۰۰۸، دانشمندان موسسه ملی بهداشت (NIH) بررسی کردند که مت‌آمفتامین چگونه بر سیستم عصبی تأثیر می‌گذارد و دریافتند که می‌تواند اضطراب را در مصرف‌کنندگان دائمی کاتالیز کند.

این می‌تواند منجر به عادت‌های عصبی و بی‌قراری شود که اغلب شامل کندن پوست یا کندن مو می‌شود. هر چه موها بیشتر کشیده شوند، آسیب بیشتری به فولیکول وارد می‌شود.

مصرف مت‌آمفتامین، ایمنی بدن شما را کاهش می‌دهد و شما را مستعد ابتلا به بیماری‌های پوستی مانند پسوریازیس می‌کند که می‌تواند منجر به ریزش مو شود. کاهش ایمنی همچنین می‌تواند باعث بروز سایر بیماری‌های زمینه‌ای شود یا شما را مستعد ابتلا به بیماری‌ها یا اختلالات دیگر کند.

۳-کمبود ویتامین

مصرف خود مواد مخدر می‌تواند باعث کمبود ویتامین شود که ممکن است منجر به ریزش مو شود. با این حال، کمبود ویتامین می‌تواند علاوه بر ریزش مو، عوارض دیگری نیز داشته باشد. اگر به اندازه کافی شدید باشد، می‌تواند منجر به اختلالات دیگری شود که می‌توانند به همان اندازه ویرانگر باشند.

۴-بهداشت ضعیف و تحریک

بهداشت ضعیف ناشی از اعتیاد نیز می‌تواند باعث ریزش مو شود. افرادی که مت‌آمفتامین مصرف می‌کنند اغلب در مورد بهداشت خود سهل‌انگاری می‌کنند. مصرف‌کنندگان ممکن است موهای خود را نشویند یا برس نکشند. این بدان معناست که سلول‌های مرده پوست و تارهای پراکنده به طور منظم از بین نمی‌روند که می‌تواند منجر به سوزش پوست سر، شوره سر، خارش و آسیب به فولیکول مو شود. با گذشت زمان، این امر منجر به ریزش مو می‌شود.

۵-تغییرات شیمیایی در بدن

در نهایت، مصرف طولانی مدت مت‌آمفتامین می‌تواند باعث تغییرات شیمیایی در بدن شود. این تغییرات شیمیایی ممکن است در اندام‌ها یا درون سلول‌های بدن رخ دهد. وقتی اندام‌های فرد تحت این استرس قرار می‌گیرند، نمی‌توانند فرآیندهای طبیعی خود را حفظ کنند. به همین دلیل است که ریزش مو در افرادی که تحت استرس شدید هستند یا اندام‌هایشان آسیب دیده است رایج است.

البته آسیب فقط ریزش مو نیست؛ سوءمصرف مداوم مواد ممکن است باعث آسیب به کراتین، پروتئینی که مو را قوی، سالم و براق می‌کند، شود. موهایی که کراتین آسیب دیده دارند، مستعد شکستن یا نازک شدن هستند.

درمان ریزش مو ناشی از اعتیاد به مواد مخدر

در اینجا روش‌های مختلفی برای درمان ریزش مو ناشی از سوءمصرف مت ارائه شده است.

• دارو پزشک ممکن است داروهایی مانند مکمل‌های غذایی را برای کمک به بازیابی برخی از موهای از دست رفته تجویز کند.
• درمان‌های تحریک رشد مو و لیزر درمانی نیز می‌توانند مورد استفاده قرار گیرند. از طرف دیگر، پیوند مو نیز می‌تواند موهای از دست رفته را جایگزین کند.
• تسکین استرس و اضطراب دارو و مشاوره ممکن است به کاهش اثرات استرس و اضطراب بر بدن و کمک به رشد مجدد مو کمک کند.
• استفاده از شامپوها و نرم‌کننده‌های تخصصی همچنین می‌توان از شامپوها و نرم‌کننده‌های تخصصی استفاده کرد که می‌توانند پوست سر را تغذیه کرده و رشد سالم مو را تقویت کنند.
• از مواد شیمیایی و درمان‌های قوی خودداری کنید.دکلره کردن، فر کردن مو و صاف کردن شیمیایی را محدود کنید. با کلاه یا روسری از مو در برابر آفتاب محافظت کنید.
• از مدل‌های موی سفت (دم اسبی، بافت) که باعث ریزش موی کششی می‌شوند، خودداری کنید.
• از شامپوهای ملایم و بدون سولفات استفاده کنید؛ استفاده از ابزارهای حرارتی حالت دهنده مو را محدود کنید.
• موها را به آرامی خشک کنید؛ از مالش شدید خودداری کنید.
• برای جلوگیری از شکستگی، از شانه دندانه درشت روی موهای خیس استفاده کنید.
• ماساژ منظم و ملایم پوست سر برای تحریک جریان خون خوب است.
• شوره سر یا درماتیت سبورئیک را با شامپوهای دارویی (کتوکونازول، پیریتیون روی) درمان کنید.
• ورزش منظم و متوسط، گردش خون را بهبود می‌بخشد و هورمون‌های استرس را کاهش می‌دهد.

رژیم غذایی برای درمان ریزش مو پس از ترک اعتیاد

همانطور که گفته شد، سوء تغذیه ناشی از اعتیاد یکی از علل ریزش مو است. برای کاهش ریزش مو لازم است مواد غذایی مورد نیاز فولیکول های مو را در برنامه غذایی خود بگنجانید. این موارد عبارتند از:

1. رژیم غذایی غنی از پروتئین: مو از کراتین (پروتئین) ساخته شده است. شامل تخم مرغ، ماهی، گوشت بدون چربی، حبوبات و آجیل باشد.
2. آهن: اسفناج، عدس، گوشت قرمز (با ریزش موی ناشی از کم خونی مقابله می‌کند).
3. روی: تخمه کدو، صدف (از ترمیم فولیکول پشتیبانی می‌کند).
4. بیوتین و ویتامین‌های گروه B: تخم مرغ، بادام، غلات کامل.
5. ویتامین D: نور خورشید، غذاهای غنی شده یا مکمل‌ها (پس از آزمایش).
6. امگا ۳: ماهی چرب، گردو، دانه کتان (التهاب را کاهش می‌دهد).
7. هیدراته بمانید: روزانه به میزان کافی آب بنوشید.